W świecie, w którym decyzje o zdrowiu, finansach i bezpieczeństwie coraz częściej podejmujemy na podstawie treści z internetu, rzetelna informacja przestaje być luksusem – staje się warunkiem niezbędnym do korzystania z podstawowych praw człowieka. Jeżeli człowiek podejmuje decyzję w oparciu o dezinformację i manipulację (np. „cudowną terapię”, „giełdę kryptowalut”, „pilną dopłatę do paczki”, „gwarantowaną inwestycję”), to w praktyce traci nie tylko zdrowie i pieniądze, ale także sprawczość i możliwość realnego wyboru.
- Zamość nie został zbudowany na strachu przed imigrantami
17 marca 2026 r. odbyła się kolejna rozprawa w sprawie uczestniczki manifestacji „Stop imigracji” z 19 lipca 2025 r. w Zamościu. Prokuratura zarzuca oskarżonej publiczne nawoływanie do nienawiści na tle różnic narodowościowych, rasowych i wyznaniowych z art. 256 § 1 k.k. W komunikacie Prokuratury po skierowaniu aktu oskarżenia wskazano, że forma, charakter wypowiedzi i sposób ich wygłoszenia miały cechy publicznego nawoływania do nienawiści: obejmowały straszenie imigrantami, wrogość wobec nich… Dowiedz się więcej: Zamość nie został zbudowany na strachu przed imigrantami - Zapraszamy na bezpłatne warsztaty o zagrożeniach w sieci
Fundacja Obywatelski Wschód oraz Koło Wolontariatu przy SP w Kalinowicach zapraszają na rozbudowane warsztaty edukacyjne, które pokażą, jak naprawdę działają cyberoszuści – w sieci i przez telefon. W programie m.in.: 🧠 Uwaga! Nie będzie krótko – będzie konkretnie, głęboko, ciekawie i bardzo praktycznie. Dla każdego wieku i poziomu wiedzy. - Anatomia dezinformacji: „akcje Tesli” w poczcie mailowej
Dzisiaj, podczas robienia porządków na skrzynce mailowej, okazało się, że w Sylwestra do Fundacji Obywatelski Wschód trafiła wiadomość, która na pierwszy rzut oka mogłaby wywołać zdumienie, a u mniej doświadczonych odbiorców — ekscytację. Wiadomość informuje o „losowym wyborze” adresu e-mail i przypisaniu do niego ponad 18 tysięcy akcji Tesli o wartości przekraczającej 4 miliony dolarów. Nadawca prosi o pilny kontakt na adres w domenie Yandex w celu „uzyskania dalszych instrukcji”. To dobra okazja,… Dowiedz się więcej: Anatomia dezinformacji: „akcje Tesli” w poczcie mailowej - Cyberprzestępca jako muza. O ironii losu, konkursie Scamming Out!, zjawisku scamu i bardzo realnych ofiarach
Seryjni mordercy, bossowie mafii, wielcy oszuści – przez dekady byli natchnieniem dla pisarzy, scenarzystów i reżyserów. Zło fascynowało, przerażało i prowokowało do opowieści. Wraz z rozwojem technologii zmieniła się dominująca forma przestępczości. W taką, która nie zna granic nie tylko moralnych, lecz również państwowych i kontynentalnych. Nie ma koloru, płci, wieku, politycznych poglądów, ani wyznania. I to ona dzisiaj jest natchnieniem. Tym razem bowiem to cyberprzestępcy stali się muzą artystów wizualnych. W konkursie… Dowiedz się więcej: Cyberprzestępca jako muza. O ironii losu, konkursie Scamming Out!, zjawisku scamu i bardzo realnych ofiarach - Dezinformacja weterynaryjna – Internet Vet Alert alarmuje
W obszarze zdrowia zwierząt dezinformacja nie kończy się na fałszywych wpisach w sieci. Zaczyna się tam, gdzie kliknięcie w „okazyjną ofertę” prowadzi do zakupu z nielegalnych źródeł produktów „leczniczych” o nieznanym składzie. Strata pieniędzy i brak efektu terapii będą wtedy najmniejszym problemem: znacznie poważniejsze może okazać się to, co rzeczywiście trafiło do organizmu Twojego zwierzęcia. „Chińskie podróbki” i nielegalny handel Serwis Internet Vet Alert powstał jako bezpośrednia odpowiedź… Dowiedz się więcej: Dezinformacja weterynaryjna – Internet Vet Alert alarmuje - Anatomia dezinformacji: nowy scenariusz oszustwa „na BLIK”
BLIK stał się jednym z najwygodniejszych i najczęściej używanych sposobów płatności w Polsce. Szybkość i prostota obsługi sprawiły jednak, że stał się również narzędziem wyjątkowo chętnie wykorzystywanym przez cyberprzestępców. Sam system BLIK pozostaje bezpieczny, to użytkownik, jego emocje i nieświadome reakcje są najsłabszym ogniwem procesu tego typu płatności. W styczniu 2026 r. pojawiły się doniesienia o nowym i szczególnie niebezpiecznym schemacie oszustwa „na BLIKa”, określanym jako „metoda na pomyłkę” lub… Dowiedz się więcej: Anatomia dezinformacji: nowy scenariusz oszustwa „na BLIK” - Dezinformacja zdrowotna. Skrzynka z narzędziami fact-checkingowymi, OSINT, AI, weryfikacyjnymi i źródłowymi
Nigdy wcześniej fałszywe informacje nie rozprzestrzeniały się tak szybko i nie brzmiały tak wiarygodnie, jak dzisiaj. Internet pełen jest „ekspertów”, sensacyjnych nagłówków i wykresów, które potrafią wzbudzić panikę o wiele skuteczniej od realnego zagrożenia. Ta mieszanka emocji, algorytmów i marketingu prowadzi do decyzji, za które płacimy zdrowiem, a bywa, że prawdziwą tragedią. Dlatego potrzebujemy nie tylko wiedzy, lecz także narzędzi. W tym artykule przedstawiamy gotową „skrzynkę narzędzi” do demaskowania dezinformacji medycznej — zestaw źródeł, baz… Dowiedz się więcej: Dezinformacja zdrowotna. Skrzynka z narzędziami fact-checkingowymi, OSINT, AI, weryfikacyjnymi i źródłowymi - Anatomia dezinformacji: czy szczepionki powodują raka?
Budowanie odporności na dezinformację to nie tylko teoretyczne zalecenia, ale przede wszystkim umiejętność krytycznej analizy treści, które trafiają do nas każdego dnia. Doskonałym przykładem tego procesu jest dzisiejsza (9 stycznia 2026 r.) analiza prof. dr hab. n. med. Agnieszki Szuster-Ciesielskiej, opublikowana na portalu X (dawniej Twitter), która odniosła się do krążących w sieci sensacyjnych doniesień na temat bezpieczeństwa szczepień. Cały wątek weryfikujący rzekomą „sensację” pod ikoną Twittera poniżej ⬇️ Na czym polegała… Dowiedz się więcej: Anatomia dezinformacji: czy szczepionki powodują raka? - Bezpieczeństwo informacyjne i regulacje cyfrowe: rekomendacje MSZ oraz veto prezydenckie
Dzisiejszy dzień przyniósł dwa istotne rozstrzygnięcia dotyczące kształtu polskiej przestrzeni cyfrowej oraz metod walki z dezinformacją. Poniżej przedstawiamy merytoryczne zestawienie dzisiejszych komunikatów. Rekomendacje Rady Konsultacyjnej przy MSZ Rada Konsultacyjna ds. Odporności na Dezinformację Międzynarodową przy Ministrze Spraw Zagranicznych przedstawiła dziś kompleksowy plan działań mających na celu ochronę kraju przed obcą manipulacją w środowisku informacyjnym. Najważniejsze założenia rekomendacji: Weto Prezydenta RP wobec ustawy wdrażającej… Dowiedz się więcej: Bezpieczeństwo informacyjne i regulacje cyfrowe: rekomendacje MSZ oraz veto prezydenckie - NRA uruchamia program wsparcia prawnego dla osób poszkodowanych przez LEXSPACE. Fact checking platformy.
Naczelna Rada Adwokacka poinformowała o wprowadzeniu bezpłatnego programu pomocy prawnej skierowanego do osób, które zostały poszkodowane wskutek działania serwisu LEXSPACE oraz innych platform funkcjonujących w podobnym modelu. Do NRA napłynęły sygnały o przypadkach, w których klienci, pozostając w przekonaniu, że opłacają usługi konkretnego adwokata – uiszczają wynagrodzenie na rzecz platformy, nie zawierając przy tym żadnej umowy z adwokatem, którego dane widnieją na stronie. Adwokaci, których wizerunek lub dane wykorzystywano w ten sposób,… Dowiedz się więcej: NRA uruchamia program wsparcia prawnego dla osób poszkodowanych przez LEXSPACE. Fact checking platformy. - Deepfake – nowa technika naruszania starych praw. Incydenty z Grokiem na platformie X.
Początek 2026 roku na platformie X (dawniej: Twitter) miał być triumfalnym pokazem możliwości graficznych Groka – czyli wbudowanego w serwis modelu sztucznej inteligencji. Teoretycznie narzędzie to miało służyć kreatywnej zabawie, wizualnym eksperymentom i generowaniu obrazów na polecenie użytkowników. W praktyce stało się jednak czymś zupełnie innym. ❌ Okazało się bowiem, że Grok generuje obrazy erotyczne i pornograficzne z wykorzystaniem wizerunków realnych osób, głównie takich, które… Dowiedz się więcej: Deepfake – nowa technika naruszania starych praw. Incydenty z Grokiem na platformie X. - Dlaczego likwidacja anonimowości w sieci nie jest rozwiązaniem problemu dezinformacji?
Deepfake z wygenerowanymi przez sztuczną inteligencję „polskimi dziewczynami” propagującymi Polexit wywołał dyskusje w social mediach na temat metod przeciwdziałania dezinformacji. Najpopularniejsza dyskusja przybrała poniższy, dość nieoczekiwany przebieg, biorąc pod uwagę fakt, iż większość osób opowiadających się za występowaniem w social mediach z prawdziwego imienia i nazwiska – pisze z konta anonimowego, tzw. fake-konta (zapis zanonimizowany, zachowana oryginalna pisownia): Bez radykalnych posunięć w sferze social mediów, EU nie ma żadnych szans i na 100%… Dowiedz się więcej: Dlaczego likwidacja anonimowości w sieci nie jest rozwiązaniem problemu dezinformacji? - Dezinformacja – znaczenie rzetelnej informacji dla ochrony praw człowieka
Znaczenie rzetelnej informacji dla ochrony praw człowieka Prawo do prawdy jako takie nie stanowi samodzielnego prawa człowieka. Dostęp do rzetelnej informacji jest jednak niezbędnym warunkiem korzystania z innych praw w sposób świadomy i odpowiedzialny. Podejmowanie decyzji w oparciu o informacje fałszywe lub wprowadzające w błąd prowadzi w praktyce do błędnych i w efekcie szkodliwych decyzji w kategoriach prawa do ochrony zdrowia, ochrony konsumentów, poszanowania życia prywatnego oraz udziału w życiu publicznym. W europejskim… Dowiedz się więcej: Dezinformacja – znaczenie rzetelnej informacji dla ochrony praw człowieka - Dezinformacja wykorzystywana w cyberoszustwach w IV kwartale 2025 r. – nowe scenariusze, stare emocje
IIV kwartał 2025 r. (październik–grudzień) potwierdził, że dezinformacja stała się podstawowym narzędziem cyberprzestępczości. Sprawcy działają jak dobrze zorganizowane „call center” i studia marketingowe w jednym: testują narracje, modyfikują komunikaty i wykorzystują emocje odbiorców, aby osiągnąć swój cel – wyłudzenie pieniędzy lub dostępu do kont. Ten tekst kierujemy przede wszystkim do seniorów oraz ich bliskich. „Aktualizacja na żywo” podczas warsztatów – co to znaczy w praktyce Podczas prowadzonych… Dowiedz się więcej: Dezinformacja wykorzystywana w cyberoszustwach w IV kwartale 2025 r. – nowe scenariusze, stare emocje - Fundacja Obywatelski Wschód wsparła akcję „Adwokatura przeciwko przemocy”
Fundacja Obywatelski Wschód w 2025 roku aktywnie wspierała i propagowała trzecią edycję ogólnopolskiej akcji „Adwokatura przeciwko przemocy”, realizowanej pod honorowym patronatem Rzecznika Praw Dziecka – Moniki Horny-Cieślak. W ramach akcji kilkadziesiąt godzin warsztatów edukacyjnych z zakresu przeciwdziałania przemocy, w tym cyberprzemocy, oraz odpowiedzialności prawnej nieletnich i młodocianych zostało przeprowadzonych przez przewodniczącą Rady Fundacji Obywatelski Wschód – adwokata. Warsztaty były skierowane do młodzieży Zespołu Szkół Ponadpodstawowych… Dowiedz się więcej: Fundacja Obywatelski Wschód wsparła akcję „Adwokatura przeciwko przemocy” - Dezinformacja medyczna
Co to jest dezinformacja zdrowotna? Dezinformacja zdrowotna (określana także dezinformacją medyczną i dezinformacją paramedyczną) to rozpowszechnianie fałszywych lub wprowadzających w błąd treści dotyczących zdrowia, chorób, diagnostyki, leczenia lub profilaktyki, które mogą skłaniać odbiorców do podejmowania decyzji szkodliwych dla zdrowia lub życia. Istotą dezinformacji zdrowotnej nie jest sama nieścisłość przekazywanych informacji, czy też częsta kontrowersyjność przekazu, lecz potencjał wywołania określonych skutków, np. wpływ na zachowania pacjentów, takie… Dowiedz się więcej: Dezinformacja medyczna - AI oswojone! Zamościanie 60+ pokazali klasę. Rozpoznawanie i weryfikacja dezinformacji narzędziami AI.
14 października 2025 r. Fundacja Obywatelski Wschód przeprowadziła warsztaty edukacyjne dla seniorów z Zamościa, poświęcone przeciwdziałaniu dezinformacji technologicznej oraz fałszywym treściom wykorzystywanym w cyberoszustwach. Podczas zajęć uczestnicy uczyli się, w jaki sposób narzędzia oparte na sztucznej inteligencji mogą wspierać rozpoznawanie zmanipulowanych komunikatów, fałszywych stron internetowych, phishingu oraz wizualnych form dezinformacji, w tym materiałów typu deepfake w obrazach, tekstach i filmach. Warsztaty rozpoczęły się od omówienia najpopularniejszych… Dowiedz się więcej: AI oswojone! Zamościanie 60+ pokazali klasę. Rozpoznawanie i weryfikacja dezinformacji narzędziami AI. - Asertywny senior – jak rozpoznawać dezinformację i manipulację konsumencką oraz podejmować świadome decyzje zakupowe
Fundacja Obywatelski Wschód w dniu 7 października 2025 r. przeprowadziła warsztaty edukacyjne dla Klubu Seniora w Zamościu, poświęcone przeciwdziałaniu dezinformacji i manipulacji konsumenckiej, w tym fałszywym narracjom sprzedażowym oraz psychomanipulacjom wykorzystywanym wobec osób starszych. Seniorzy otrzymali broszury z najważniejszymi informacjami, takimi jak m.in: Bruszura do pobrania ⬇️⬇️⬇️ Materiały prawne stanowiły punkt wyjścia do omówienia, w jaki sposób dezinformacja i manipulacja informacyjna są wykorzystywane w praktykach sprzedażowych, zarówno offline,… Dowiedz się więcej: Asertywny senior – jak rozpoznawać dezinformację i manipulację konsumencką oraz podejmować świadome decyzje zakupowe - Kolejne szkolenie z zakresu przeciwdziałania dezinformacji i manipulacji cyfrowej
Jak działają mechanizmy dezinformacji wykorzystywane w oszustwach internetowych i telefonicznych? Jak fałszywe narracje, zmanipulowane obrazy i podszywanie się pod autorytety wpływają na decyzje odbiorców? I przede wszystkim – jak skutecznie je rozpoznawać i neutralizować? Jednym z analizowanych przykładów była wizualna dezinformacja w postaci wygenerowanych przez sztuczną inteligencję obrazów przedstawiających osobę publiczną w fikcyjnej, szokującej scenerii. Przypadek ten posłużył do omówienia mechanizmów manipulacji obrazem, roli emocji w odbiorze treści oraz metod… Dowiedz się więcej: Kolejne szkolenie z zakresu przeciwdziałania dezinformacji i manipulacji cyfrowej - Wnioski po realizacji projektu dotyczącego przeciwdziałania dezinformacji i manipulacji cyfrowej
„Babciu, to nie Twój wnuczek. Senior w sieci: bezpiecznie, świadomie, spokojnie” Warsztaty prowadzone przez Fundację Obywatelski Wschód w gminach wschodniej Polski jednoznacznie pokazały, że zjawisko dezinformacji wykorzystywanej w cyberoszustwach dotyczy wszystkich grup społecznych. Rozmowy z mieszkańcami ujawniły problemy wymagające dalszych działań nie tylko w zakresie prewencji przestępczej, lecz także edukacji w obszarze rozpoznawania fałszywych narracji, manipulacji emocjonalnej oraz wizualnych form dezinformacji. Najważniejsze wnioski ➡ Powszechność tych doświadczeń wskazuje na skalę oddziaływania… Dowiedz się więcej: Wnioski po realizacji projektu dotyczącego przeciwdziałania dezinformacji i manipulacji cyfrowej - Podsumowanie pierwszych warsztatów z zakresu przeciwdziałania dezinformacji i manipulacji cyfrowej wśród seniorów
Warsztaty „Babciu, to nie Twój wnuczek. Senior w sieci: bezpiecznie, świadomie, spokojnie”, realizowane przez Fundację Obywatelski Wschód, stanowią element działań edukacyjnych ukierunkowanych na przeciwdziałanie dezinformacji oraz manipulacji informacyjnej wykorzystywanej w cyberoszustwach. Ich celem jest nie tylko przekazywanie wiedzy, lecz także budowanie lokalnej odporności poznawczej poprzez wymianę doświadczeń i analizę realnych przypadków. Szanowni Państwo, warsztaty „Babciu, to nie Twój wnuczek. Senior w sieci: bezpiecznie, świadomie, spokojnie”, które wspólnie tworzymy, są dla nas nie tylko okazją… Dowiedz się więcej: Podsumowanie pierwszych warsztatów z zakresu przeciwdziałania dezinformacji i manipulacji cyfrowej wśród seniorów - Fundacja realizuje dwa projekty – jeden z nich dotyczy dezinformacji
Fundacja „Obywatelski Wschód” zdobyła dwie dotacje w konkursie „Aktywne Lubelskie Lokalnie” na realizację projektów: „Rozwój zaplecza technicznego i budowa brandingu Fundacji Obywatelski” oraz „Babciu, to nie twój wnuczek. Senior w sieci – bezpiecznie, świadomie, spokojnie”. Fundacja Obywatelski Wschód uzyskała dofinansowanie na realizację dwóch projektów:„Rozwój zaplecza technicznego i budowa brandingu Fundacji Obywatelski Wschód” oraz„Babciu, to nie Twój wnuczek. Senior w sieci – bezpiecznie, świadomie, spokojnie”. Drugi z projektów obejmuje działania edukacyjne skierowane… Dowiedz się więcej: Fundacja realizuje dwa projekty – jeden z nich dotyczy dezinformacji - Fundacja Obywatelski Wschód realizuje projekty edukacyjne wzmacniające odporność na dezinformację, projekt: „Aktywne Lubelskie Lokalnie”
Nasza Fundacja „Obywatelski Wschód” zdobyła dwie dotacje w konkursie „Aktywne Lubelskie Lokalnie”! Już podpisaliśmy umowy. Umowa na projekty: „Rozwój zaplecza technicznego i budowa brandingu Fundacji Obywatelski” oraz „Babciu, to nie twój wnuczek. Senior w sieci – bezpiecznie, świadomie, spokojnie” została podpisana ze Stowarzyszeniem „Czajnia” z siedzibą w Tomaszowie Lubelskim, realizującym projekt „Aktywne Lubelskie Lokalnie” przy współpracy z Funduszem Lokalnym Ziemi Biłgorajskiej, Związkiem Stowarzyszeń Forum Lubelskich Organizacji Pozarządowych,… Dowiedz się więcej: Fundacja Obywatelski Wschód realizuje projekty edukacyjne wzmacniające odporność na dezinformację, projekt: „Aktywne Lubelskie Lokalnie” - Jakie metody pozwalają wykryć dezinformację?
Wykrywanie dezinformacji nie polega na „przeczuciu”, lecz na systematycznej analizie treści, źródeł i kontekstu. W praktyce łączymy metody dziennikarskie, analityczne oraz narzędzia technologiczne – w tym rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji. 1. Podstawowe metody weryfikacji (dostępne dla każdego) To narzędzia, z których może korzystać każdy odbiorca informacji: 2. OSINT – analiza otwartych źródeł OSINT (Open Source Intelligence) to metodyczna analiza publicznie dostępnych danych, takich jak: OSINT pozwala nie tylko sprawdzić… Dowiedz się więcej: Jakie metody pozwalają wykryć dezinformację? - Dezinformacja w działaniach przestępczych
W powszechnym odbiorze dezinformacja kojarzy się z polityką, wojną informacyjną czy teoriami spiskowymi. Jednak dla współczesnych cyberprzestępców fałszywa informacja to przede wszystkim narzędzie pracy. Równie ważne jak złośliwy kod czy fałszywa strona logowania. Służy stworzeniu wiarygodnego kontekstu, który ma wywołać emocje, uśpić czujność i skłonić do oczekiwanego przez sprawcę zachowania: kliknięcia w link, podania hasła lub wykonania przelewu. Jak cyberprzestępcy wykorzystują mechanizmy dezinformacji do kradzieży danych i pieniędzy… Dowiedz się więcej: Dezinformacja w działaniach przestępczych - Jak rozpoznać dezinformację – checklista czerwonych flag
Jednym z najskuteczniejszych sposobów przeciwdziałania dezinformacji jest nauczenie się jej rozpoznawania na wczesnym etapie, zanim zdąży wywołać presję emocjonalną lub skłonić do pochopnych i szkodliwych decyzji. Niezależnie od tematu, wiele treści dezinformacyjnych opiera się na powtarzalnych mechanizmach. 🚩 Do najczęstszych czerwonych flag, które powinny wzbudzić czujność odbiorcy, należą: Co powinniśmy zrobić? Metoda SIFT Metoda SIFT to jedno z najprostszych i najbardziej skutecznych narzędzi do szybkiej oceny wiarygodności… Dowiedz się więcej: Jak rozpoznać dezinformację – checklista czerwonych flag - Czym jest dezinformacja – i czym nie jest
1. Słownik pojęć: nie każde kłamstwo jest takie samo Dezinformacja nie jest pojęciem jednorodnym ani równoznacznym z każdą nieprawdziwą informacją. W debacie publicznej często wrzuca się do jednego worka błędy, plotki, manipulacje i celowe działania przestępcze, co utrudnia zarówno ich rozpoznanie, jak i przeciwdziałanie. Dla porządku warto rozróżnić podstawowe kategorie zjawisk, które określamy zbiorczo mianem dezinformacji: Tak rozumiana dezinformacja nie jest wyłącznie problemem komunikacyjnym czy medialnym.… Dowiedz się więcej: Czym jest dezinformacja – i czym nie jest - Dlaczego walczymy z dezinformacją?
Dezinformacja to jedno z najpoważniejszych zagrożeń współczesnego świata. Nie jest tylko błędem czy nieporozumieniem. To celowe, manipulacyjne działanie, które niszczy zaufanie społeczne, podważa fundamenty demokracji i prowadzi do poważnych naruszeń praw człowieka. Jakość życia każdego z nas zależy od dostępu do rzetelnej informacji. Gdy zamiast niej mamy dostęp do dezinformacji, ponosimy realne skutki manipulacji. Padamy ofiarą oszustw finansowych, podejmujemy szkodliwe, błędne decyzje zdrowotne, pogarsza się nasz dobrostan psychiczny,… Dowiedz się więcej: Dlaczego walczymy z dezinformacją?