BLIK stał się jednym z najwygodniejszych i najczęściej używanych sposobów płatności w Polsce. Szybkość i prostota obsługi sprawiły jednak, że stał się również narzędziem wyjątkowo chętnie wykorzystywanym przez cyberprzestępców. Sam system BLIK pozostaje bezpieczny, to użytkownik, jego emocje i nieświadome reakcje są najsłabszym ogniwem procesu tego typu płatności.
W styczniu 2026 r. pojawiły się doniesienia o nowym i szczególnie niebezpiecznym schemacie oszustwa „na BLIKa”, określanym jako „metoda na pomyłkę” lub „oszustwo trójkątne”.
To mechanizm, w którym przestępca nie wyłudza pieniędzy od ciebie – on wykorzystuje cię, aby wyłudzić je od kogoś innego, dzięki czemu stajesz się jego nieświadomym wspólnikiem.
Poniżej przedstawiamy kompletną analizę tego procederu oraz sposoby jego zdemaskowania i zabezpieczenia się przed nim.
Na czym polega oszustwo trójkątne?
Oszustwo trójkątne polega na równoległej manipulacji dwoma różnymi osobami – kupującym i odbiorcą przelewu – tak, aby przestępca pozostał niewidoczny, a odpowiedzialność została przerzucona na ofiarę, która nieświadomie przyjęła przelew na swój numer telefonu.
Mechanizm oszustwa krok po kroku
1. Niespodziewany przelew BLIK
Na Twój numer telefonu wpływa przelew BLIK – najczęściej kilkaset złotych – od osoby, której nie znasz.
2. Kontakt telefoniczny i narracja „pomyłki”
Po kilku minutach dzwoni „zrozpaczony nadawca”, przepraszając za rzekomą pomyłkę w numerze i prosząc o odesłanie środków na inny numer telefonu.
Oszust często dodaje historię o lekach dla bliskiej osoby, opłacie czynszu czy innej podbramkowej sytuacji, którą musi „natychmiast naprawić”.
Czasami podaje inny numer telefonu niż ten, z którego dzwoni. Żaden z tych numerów nie będzie jednak zarejestrowany na sprawcę.
Przestępca świadomie żeruje na ludzkiej uczciwości i empatii: odwołuje się do poczucia przyzwoitości („przecież nie chcę nikogo okradać”), do chęci szybkiego naprawienia „błędu” oraz do lęku przed zatrzymaniem pieniędzy, które „nie są twoje”.
Mamy też podwójną grę manipulacyjną:
- Element fałszywego autorytetu / zastraszania – oszust często sugeruje konsekwencje prawne albo wywołuje niepewność („to przecież nie jest pani/pana wina, ale bank mógłby zgłosić to jako przywłaszczenie”). Celowo wprowadza element strachu lub paniki.
- Element uspokojenia / minimalizacji ryzyka – oszust mówi często w sposób uspokajający ofiarę, wykorzystywana jako „mięso armatnie” dla wymiaru sprawiedliwości osoba ma czuć się bezpiecznie („ja nie mam pretensji, tylko proszę o zwrot”, „proszę tylko o przesłanie dalej, nic pani/panu nie grozi”).
Presja czasu i emocjonalna historia są tylko narzędziami, które mają skłonić nas do szybkiego, nieprzemyślanego zwrotu środków finansowych na numer wskazany przez oszusta.
3. Źródło pieniędzy: inna ofiara
Przelew, który otrzymałeś, pochodzi od osoby, którą oszust okradł na OLX, Allegro lub Vinted, podając właśnie twój numer telefonu jako numer do płatności BLIK.
4. Wskazanie „alternatywnego numeru do zwrotu”
Prośba o zwrot środków na inny numer telefonu niż ten, z którego przyszedł przelew BLIK, to kluczowa część oszustwa. Zwracając pieniądze na numer oszusta, nieświadomie udzielasz mu pomocy w sfinalizowaniu przestepstwa.
5. Konsekwencje prawne dla niewinnej osoby
Prawdziwa ofiara zgłasza sprawę na policję. Oszust znika. A ty – jedyna osoba, u której zaksięgowano środki – stajesz się pierwszym podejrzanym.
Dlaczego to dezinformacja?
W oszustwie trójkątnym przestępca buduje dwie równoległe narracje, które wzajemnie się nie pokrywają, ale u jej adresatów tworzą wrażenie autentyczności.
Dwa światy – jedna manipulacja
Dla kupującego jesteś uczciwym sprzedawcą, którego numer podano jako odbiorcę płatności BLIK.
Dla ciebie oszust jest „prawdziwym nadawcą”, który rzekomo pomylił jedną cyfrę i prosi o szybki zwrot omyłkowo przesłanych środków finansowych.
Ty nie wiesz o istnieniu kupującego, kupujący nie wie o twoim istnieniu, a przestępca steruje waszymi działaniami i ruchem pieniędzy między wami.
To klasyczna operacja socjotechniczna, oparta na:
- presji czasu,
- wywołaniu emocji,
- sugerowaniu odpowiedzialności moralnej,
- budowaniu fałszywego kontekstu.
Jak zareagować, aby nie stać się „słupem”?
Najważniejsza zasada jest jedna:
nigdy nie odsyłaj pieniędzy samodzielnie.
Jeśli otrzymasz niespodziewany przelew BLIK:
1. Nie wykonuj żadnego przelewu zwrotnego.
To działanie może uczynić cię współsprawcą. Nie wydawaj też przelanych ci pieniędzy.
2. Powiedz rozmówcy, że sprawę przekażesz bankowi, a ten zablokuje środki i przeprowadzi procedurę zwrotu zgodną z prawem.
3. Skontaktuj się z własnym bankiem i zgłoś zdarzenie.
To element, który zdejmuje z ciebie odpowiedzialność.
4. Poczekaj na oficjalny proces zwrotu.
Bank zwraca środki prawdziwemu nadawcy zgodnie z procedurą błędnego przelewu.
5. Zabezpiecz dowody.
Zrób screeny z historią połączenia z oszustem, SMS-ów od niego, historii transakcji.
Jedynym sposobem, aby nie stać się narzędziem w rękach oszusta, jest:
- nieodsyłanie środków samodzielnie,
- przekazanie sprawy bankowi,
- zachowanie chłodnej oceny sytuacji,
- unikanie podejmowania decyzji pod presją.
Ostrożność jest najlepszą ochroną przed utratą pieniędzy – i przed nieświadomym uwikłaniem w postępowanie karne.
Pozostałe popularne scenariusze oszustw BLIK
Oszustwo „na znajomego z Messengera”
Przestępca przejmuje konto Twojego znajomego w social mediach i w wiadomości tekstowej prosi o kod BLIK, wywołując presję („jestem przy kasie w aptece, pomóż szybko!”).
Zasada: zawsze wykonaj połączenie telefoniczne do rzekomego „znajomego”, zanim zatwierdzisz BLIK na jakąkolwiek kwotę.
Oszustwo „na pracownika banku” (vishing)
Scenariusz opiera się na podszyciu pod oficjalny numer banku (spoofing).
Bank nigdy nie prosi o kody BLIK ani o przelewy na „kontro techniczne”.
Oszustwo trójkątne to coś więcej niż perfidne wprowadzenie w błąd w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. To także cyniczny atak na fundamenty naszych społecznych relacji. Przestępcy nie tylko podstępnie wyłudzają pieniądze od pierwszej ofiary, wikłając drugą ofiarę w postępowanie karne jako pierwszego podejrzanego , ale przede wszystkim wykorzystują ludzką uczciwość i empatię, systematycznie niszcząc nasze zaufanie do drugiego człowieka i sprawiając, że następnym razem, gdy ktoś naprawdę będzie potrzebował pomocy, dwa razy się zastanowimy, zanim jej udzielimy.
Świadomość mechanizmu „trójkatnego oszustwa na BLIKa” uwidacznia wszystkie sznurki, którymi sprawcy manipulują ofiarami. Bądźmy czujni!
.
