Zamość miał być znacznie większy. Wielkie plany zostały na papierze

W kolejnej części wykładu dr Jakub Żygawski przedstawił ambitne plany rozwoju Zamościa po uzyskaniu przez miasto statusu stolicy województwa w 1975 roku. Zakładały one znaczne poszerzenie jego granic administracyjnych, budowę nowych osiedli mieszkaniowych, utworzenie terenów przemysłowych i rozbudowę infrastruktury komunikacyjnej. Wiele z tych zamierzeń nigdy jednak nie doczekało się realizacji.

– Teraz Zamość zajmuje 30,3 kilometra kwadratowego. Ta powierzchnia nie zmieniła się od czasów Gierka. I byliśmy drugim miastem wojewódzkim od końca, pod względem powierzchni. Plany były jednak znacznie ambitniejsze. 48,5 kilometra kwadratowego. Taką powierzchnię Zamość miał mieć w 1986 roku. Włączone miały być obszary sąsiednich miejscowości: Chyże, Kolonia Mokre, Kalinowice Szopinek i osiedle Sitaniec, łącznie z Sitańcem-Wolicą – opowiadał dyrektor Jakub Żygawski.

Szczególnie ambitne zamierzenia dotyczyły wschodnich obrzeży miasta, gdzie planowano zarówno rozwój budownictwa wielorodzinnego, jak i utworzenie nowych terenów przemysłowych. Ostatecznie jednak plany te przekreśliła decyzja o ochronie gruntów rolnych.

– W Kalinowicach mieliśmy mieć tereny przemysłowo-składowe, ale także budownictwo wielorodzinne. Tam mamy wysoczyznę. To są najbardziej korzystne tereny do zabudowy dużych osiedli mieszkaniowych. Wszystko wskazywało na to, że w tym kierunku Zamość będzie się rozwijać. Niestety, to się nie udało. Nie udało się dlatego, że minister rolnictwa uznał, że tereny Szopinka i Kalinowic są na tyle urodzajne, że nie mogą być przeznaczone pod zabudowę – tłumaczył prelegent.

– No i koniec z osiedlami na 60 tys. mieszkańców, bo takie miały stanąć w Kalinowicach. Koniec ze strefami przemysłowymi na Bortatyczach i Łapiguzie. Skutki tamtych decyzji są widoczne do dziś. Zamość pozostał stosunkowo niewielki terytorialnie. Kto budował to województwo i to miasto? Przede wszystkim my wszyscy, mieszkańcy w czynie społecznym. I nieważne, czy się było pierwszym sekretarzem wojewódzkim, czy pierwszym sekretarzem miejskim. Wszyscy pracowali, budowali – przypominał Jakub Żygawski.

O skali zaangażowania mieszkańców w rozbudowę miasta świadczyły archiwalne fotografie prezentowane podczas wykładu w Pałacu Zamoyskich. Na zdjęciach uwieczniono liczne grupy Zamościan uczestniczących w pracach prowadzonych w ramach czynów społecznych, między innymi przy budowie infrastruktury drogowej.

– Tutaj właściwie kończy się budowę ulicy Bohaterów ORMO, czyli dzisiejszego Dzieci Zamojszczyzny. A tutaj w czynie społecznym ludność pracuje. Z tej perspektywy widzicie państwo mrowie ludzi – komentował Jakub Żygawski, wskazując na archiwalne zdjęcia.

Plany rozbudowy Zamościa były tylko jednym z elementów przemian, jakie miały nastąpić po utworzeniu województwa zamojskiego. Kolejna część wykładu poświęcona była gospodarce miasta w epoce Edwarda Gierka.

Nagranie z prelekcji dr Jakuba Żygawskiego:


Wpis na Facebooku:

https://www.facebook.com/reel/2957245721334061


Fotografia wyróżniająca: Przy ul. Kamiennej, 1985 r. Fot. Tadeusz Adamczuk

Materiały udostępnione na licencji CC BY 4.0



Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Muzeum Historii Polski Patriotyzm Jutra

#PatriotyzmJutra2026 #PatriotyzmJutra #MuzeumHistoriiPolski #MHP #MKiDN #MinisterstwoKulturyiDziedzictwaNarodowego #Zamość #HistoriaZamościa #NiedokończonaOdbudowa #EdukacjaPatriotyczna #ZamośćmiastoUNESCO


Przemysłowe plany Zamościa w dekadzie Gierka

„U mnie ludzie musieli być dobrze nakarmieni”. Zofia Kiełbasa wspomina zamojską gastronomię

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *