Honorka oskubała kwiatki, zanim fotograf zrobił zdjęcie. Po latach rozpoznała siebie

Mała Honorka nie miała cierpliwości do fotografowania. Teofil Jaśkiewicz posadził ją na krześle i przygotowywał aparat do wykonania zdjęcia. Zanim ustawił ostrość i dobrał czas naświetlania, dziewczynka zdążyła oskubać kwiatki, z którymi miała pozować. Wiele lat później rozpoznała siebie na fotografii i opowiedziała tę historię Annie Rudy i Adamowi Gąsianowskiemu.

To jedna z historii, które udało się odtworzyć dzięki fotografiom Teofila Jaśkiewicza i wspomnieniom mieszkańców Harasiuk.

Co więcej, na innym zdjęciu, przedstawiającym rodzinę Chudych, rozpoznano także Franciszka – przyszłego męża Honorki. Oboje zostali sfotografowani przez Jaśkiewicza jako małe dzieci.

Fotografie pozwalają również odtworzyć warunki, w jakich pracował przedwojenny fotograf. Na wielu zdjęciach powtarza się charakterystyczne tło – kapa, którą Jaśkiewicz rozwieszał najczęściej na stodole w gospodarstwie rodziny Pierścionków. W ten sposób tworzył prowizoryczne atelier, w którym fotografował mieszkańców.

Teofil Jaśkiewicz przyjechał do Harasiuk w 1925 roku, aby podjąć pracę nauczyciela. Wynajął izbę w domu rodziny Pierścionków i mieszkał tam przez 15 lat. Dom został wybudowany w 1900 roku, a całe gospodarstwo kupił później Michał Sobaszek.

Przetrwała również stodoła, przy której Jaśkiewicz wykonywał fotografie. Co niezwykłe, zachowały się nawet jej dawne wrota. Anna Rudy zwracała uwagę, że na archiwalnych fotografiach można rozpoznać te same elementy zabudowań, które znajdują się tam do dzisiaj, w tym także niewielką komórkę.

Z gospodarstwem, w którym mieszkał Jaśkiewicz, wiąże się jeszcze jedna historia – o płocie ze sztachet i pomidorach, które wzbudziły niemałą sensację wśród mieszkańców.

Adam Gąsianowski przytoczył wspomnienia Stefanii Kołodziej, według których Jaśkiewicz jako pierwszy miał ogrodzić swoje obejście sztachetowym płotem i założyć ogródek, w którym posadził pomidory.

– Ludzie pomidorów nie znali. Z tego, co opowiadała pani Kołodziej, wchodzili w nocy do ogródka, zjadali zielone i wyrywali. Chcieli zobaczyć, co on tutaj posadził – opowiadał Adam Gąsianowski.

Takich opowieści nie da się odczytać z samych fotografii. Dopiero połączenie zachowanych obrazów ze wspomnieniami mieszkańców pozwala odtworzyć nie tylko wygląd przedwojennych Harasiuk, lecz także historie i codzienne doświadczenia ludzi, których Teofil Jaśkiewicz uwiecznił przed niemal stu laty.


https://www.facebook.com/reel/3066238500374511


Wydarzenie organizowane jest w ramach projektu „Chłopska fotografia z Harasiuk w Ordynacji Zamojskiej”, dofinansowanego ze środków Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Dziedzictwo społeczne” prowadzonego przez Centrum Archiwistyki Społecznej.

Projekt realizuje Fundacja „Obywatelski Wschód” przy współpracy Muzeum Starej Fotografii – Adam Gąsianowski. Jego partnerami są Gminne Centrum Kultury w Harasiukach oraz Publiczna Szkoła Podstawowa w Harasiukach.

#DziedzictwoSpołeczne#ArchiwistykaSpołeczna

Projekt „Chłopska fotografia z Harasiuk w Ordynacji Zamojskiej” jest dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Dziedzictwo społeczne” prowadzonego przez Centrum Archiwistyki Społecznej.

Goździk dla Gierka i „rozmowa kontrolowana”. Wspomnienia Elżbiety Hołdys

Chłopska fotografia z Harasiuk w Ordynacji Zamojskiej: bose stopy i modne sukienki. Jak zmieniała się przedwojenna wieś?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *