Naczelna Rada Adwokacka poinformowała o wprowadzeniu bezpłatnego programu pomocy prawnej skierowanego do osób, które zostały poszkodowane wskutek działania serwisu LEXSPACE oraz innych platform funkcjonujących w podobnym modelu.
Do NRA napłynęły sygnały o przypadkach, w których klienci, pozostając w przekonaniu, że opłacają usługi konkretnego adwokata – uiszczają wynagrodzenie na rzecz platformy, nie zawierając przy tym żadnej umowy z adwokatem, którego dane widnieją na stronie.
Adwokaci, których wizerunek lub dane wykorzystywano w ten sposób, nie byli związani umową z osobami dokonującymi płatności ani nie otrzymywali wynagrodzenia za rzekomo świadczoną pomoc prawną. W rezultacie klienci pozostawali bez realnej obsługi, pomimo poniesionego kosztu.
W odpowiedzi na te nieprawidłowości Adwokatura wdraża program wsparcia, obejmujący:
– telefoniczne i e-mailowe konsultacje prawne,
– przygotowanie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa,
– w uzasadnionych przypadkach – dodatkowe czynności prawne adekwatne do charakteru sprawy.
Osoby, które padły ofiarą opisanych praktyk, mogą skontaktować się z NRA pod adresem: pomoc@nra.pl.
Naczelna Rada Adwokacka podkreśla, że jej działania mają na celu ochronę praw obywateli oraz przeciwdziałanie nieuczciwym praktykom, które mogą godzić w zaufanie publiczne do zawodu adwokata i w transparentność rynku usług prawnych.
Informacje użytkowników portalu Facebook dowodzą, że mamy do czynienia z nowym scenariuszem dezinformacji.
Przeszukanie portalu X (dawny Twitter) dowodzi z kolei, że Lexspace rozsyłało spam, poszukując osób, które mogłoby pozwać za działalność wspólną z Januszem Palikotem:
Wykonamy więc szybki fact-checking tej firmy w celu ustalenia kto ją prowadzi, czy jest adwokatem albo radcą prawnym, jaki jest model jego działalności gospodarczej.
⬇️⬇️⬇️
Od czego zacząć? Skoro na stronie nie ma widocznego właściciela.
Każda strona, za pośrednictwem której może dojść do przetwarzania danych osobowych zobowiązana jest do sporządzenia i opublikowania polityki prywatności. To tam wskazać należy administratora danych osobowych, którym jest najczęściej właściciel domeny.
Lexspace wskazuje swojego właściciela w „klauzuli informacyjnej” (nie jest to jednak klauzula RODO, polityki prywatności na stronie brak, UODO powinien być więc zainteresowany przetwarzaniem danych osobowych klientów, z kategori tzw. „danych szczególnie wrażliwych”):
Co to za firma odpowiada nam wyszukiwarka CEIDG, w odpowiednie okno wystarczy wpisac nazwę firmy:
https://aplikacja.ceidg.gov.pl/
Faktycznie jednoosobowa działalność gospodarcza istnieje:
Sprawdzimy teraz, czy Oswald R. posiada uprawnienia adwokata, radcy prawnego, albo aplikanta. Weryfikacji należy dokonać w odpowiednich rejestrach samorządów. Rejestry są bezpłatne i ogólnodostępne, nie wymagają logowania.
https://www.rejestradwokatow.pl/adwokat
Wynik: brak.
Sprawdzamy, czy Oswald R. jest aplikantem adwokackim:
Też nie jest.
Wobec tego przejść należy do rejestru radców prawnych:
https://rejestrradcow.pl/Home/Index
Radcą prawnym właściciel Lexspace nie jest i nigdy nie był:
Aplikantem radcowskim też nie jest:
Gdzie jeszcze znajdziemy właściciela Lexspace?
Wyszukiwarka google daje wynik na Youtube, gdzie Oswald R. pisze o sobie:
„Być może jestem Profesorem wykładającym na uczelniach całego świata, Psychiatrą który doskonale opanował technikę psychomanipulacji, Kapłanem który rewolucjonizuje własną religie, Informatykiem który z łatwością przełamuje bariery systemów binarnych, Wychowawcą który kształtuje młode pokolenia rewolucjonistów, Alkoholikiem który swoimi mądrościami dzieli sie z elitą miejskich bruków, Narkomanem który znudzony życiem pragnie narobić nieco szumu wokół własnej osoby, Schizofrenikiem stacjonującym po drugiej stronie lustra. Być może jestem każdym z nich, bądź Nikim. Być może w ogóle nie istnieje, będąc jedynie Wirusem komputerowym XXI wieku którego sztuczna inteligencja jest tworem nieograniczonej potęgi Sieci, usiłującym doprowadzić ludzkie umysły do obłędu. Kimkolwiek bym nie był, pozostanie to tajemnicą, by uniknąć oceny zawartych tu tekstów poprzez pryzmat mych osiągnięć naukowych, pozycji społecznej czy kondycji umysłowej.„
Bez komentarza. Prosimy także komentujących – zostawcie to. Nie komentujcie. Jedynie przyjmijcie do wiadomości i bierzcie takie rzeczy pod uwagę podczas fact-checkingu. Faktem jest bowiem adekwatność treści powyższego opisu do modelu biznesowego i sposobu traktowania poszkodowanych osób. Jeżeli ktoś sam siebie opisuje w taki sposób – wtedy lepiej nie korzystać z jego pomocy lub usług.
Oswalda R. możemy także odnaleźć w Internetowym Monitorze Sądowym i Gospodarczym:
https://www.imsig.pl/szukaj/osoba,OSWALD_MICHA%C5%81,ROSTOCKI,efd76afba6c
Oraz w rejestr.io:
https://rejestr.io/krs/1083957/flota-rekomendowany-partner
Gdzie łatwo możemy sprawdzić model zarobkowy właściciela Lexspace i zobaczyć gdzie, ile i o jakiej wartości posiada udziały.
Wniosek?
Zgodnie z zasadą dobrej wiary rejestrów publicznych można wnioskować, że Oswald R. z KRS, CEIDG, IMSiG i udającego adwokacko-radcowski portalu Lexspace – to jedna i ta sama osoba.
Ale tego się na 100% dowiemy dopiero z akt postepowania, które prędzej czy później zapewne będzie się toczyć.
Oswald R. reklamuje swoją platformę także na portalu X (dawny Twitter):
A co mamy na stronie Lexspace? Jakie „czerwone flagi” powinniśmy zobaczyć?
Na przykład:
nr telefonu premium, za połączenie z którym płaci się 9,99 zł, adres e-mail i www, sugerujący, że Oswald R. jest członkiem samorządu adwokackiego (a wiemy już na pewno, że nim nie jest):
Widać także, że Lexspace to agresywny, cyfrowy scraping, platforma funkcjonuje prawdopodobnie jako katalog firm prawniczych (agregator), który „zasysa” dane realnie istniejących kancelarii z publicznych rejestrów (CEIDG i KRS).
Zamiast podawać bezpośredni numer do kancelarii adwokata lub radcy prawnego, Lexspace podmienia go na własny numer Premium („Połączenie 9,99 zł z vat”).
W doktrynie prawa zwalczania nieuczciwej konkurencji określa się to mianem „pasożytnictwa renomy„.
Model biznesowy jest oparty na skali i błędzie poznawczym:
- Akwizycja ruchu: tysiące podstron z nazwiskami prawników generują ogromny ruch organiczny z wyszukiwarek (Google).
- Konwersja: zdesperowany klient, widząc numer telefonu przy nazwisku adwokata, zamiast do prawnika, dzwoni impulsywnie do Oswalda R. za 9,99 zł.
- Monetyzacja: opłata jest naliczana w momencie nawiązania połączenia. Nawet jeśli klient zorientuje się po kilku sekundach, że nie rozmawia z wybranym mecenasem i się rozłączy, przychód został wygenerowany.
Co do adresu e-mail i domeny:
Oficjalną domeną polskiej adwokatury jest adwokatura.pl. Zastosowanie rozszerzenia „.info” przy zachowaniu rdzenia tej nazwy jest celowym zabiegiem mającym na celu wprowadzenie w błąd. Przeciętny odbiorca usług prawnych nie posiada wiedzy pozwalającej na natychmiastowe odróżnienie serwisu samorządowego od prywatnego serwisu komercyjnego.
Takie działania mają charakter typosquattingu lub domain spoofingu.
O Lexspace pisali już:
https://www.adwokatura.pl/ogolnoprawne/nra-podejmuje-kolejne-dzialania-w-sprawie-serwisu-lexspace/
https://oirp.bydgoszcz.pl/aktualnosci/komunikaty/komunikat-w-sprawie-lexspace/
https://kirp.pl/uwaga-falszywe-serwisy-prawne/
https://legalis.pl/trudno-usunac-dane-prawnika-opublikowane-bez-jego-zgody/
https://hatezitworld.blogspot.com/2025/02/lexspace-uwaga-na-kancelarie-prawnicza.html
Fundacja zdaje sobie sprawę z tego, że nie sposób weryfikowac każdej informacji.
Jeżeli jednak chodzi o sprawy, które mogą zaważyć na całym naszym przyszłym życiu, to powinniśmy koniecznie sprawdzić, w czyje ręce powierzamy swój los.
Uzasadnienie prawne publikacji danych osobowych w podawanych linkach i wizerunku publicznych dokumentów
Fundacja „Obywatelski Wschód”, działając na podstawie ustawy o fundacjach oraz własnego Statutu, publikuje niniejszy materiał (w tym dane identyfikacyjne przedsiębiorcy oraz linki i zrzuty ekranu z publicznych stron i rejestrów) w ramach realizacji swoich kluczowych celów statutowych.
1. Realizacja prawnie uzasadnionego interesu (Art. 6 ust. 1 lit. f RODO)
Przetwarzanie danych osobowych w formie braku ich anonimizacji jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów Fundacji, którymi są:
- Zwiększanie przejrzystości i jawności w życiu publicznym oraz przeciwdziałanie patologiom życia publicznego i społecznego.
- Sprawowanie kontroli obywatelskiej nad instytucjami publicznymi oraz podmiotami korzystającymi ze środków publicznych lub wpływającymi na sferę publiczną.
- Wzmocnienie dostępu mieszkańców regionu do informacji.
- Upowszechnianie wiedzy o prawie krajowym i międzynarodowym, szczególnie w zakresie ochrony praw człowieka.
2. Uprawnienia statutowe do monitoringu i informowania
Zgodnie z §5 Statutu, Fundacja realizuje swoje cele m.in. poprzez:
- Monitorowanie działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz przestrzegania przepisów prawa oraz praktyki ich stosowania.
- Prowadzenie działalności publicystycznej i informacyjnej, w tym wydawanie portalu informacyjnego oraz działalność w mediach społecznościowych.
- Przygotowywanie i publikowanie analiz, ekspertyz oraz raportów dotyczących zjawisk społecznych i prawnych.
- Upowszechnianie wiedzy o ochronie wolności i praw człowieka, w tym monitoring przestrzegania tych praw przez funkcjonariuszy i podmioty działające w sferze publicznej.
3. Publikacja materiału w formie „case study” (studium przypadku), demaskującego mechanizmy dezinformacji i prezentującego narzędzia weryfikacji danych (fact-checking), stanowi bezpośrednią realizację następujących punktów Statutu:
- Działalność edukacyjna i wydawnicza: Fundacja realizuje cel prowadzenia działalności edukacyjnej, szkoleniowej i wydawniczej. Publikacja artykułu o charakterze instruktażowym jest formą edukacji obywatelskiej w zakresie krytycznej analizy źródeł.
- Przeciwdziałanie patologiom społecznym: Misją Fundacji jest przeciwdziałanie patologiom życia publicznego i społecznego. Edukowanie społeczeństwa o technikach manipulacji stosowanych przez podmioty budzące kontrowersje (takie jak Lexspace) jest kluczowym elementem walki z takimi patologiami.
- Rozpowszechnianie wiedzy o technologiach informacyjnych: Statut nakłada na Fundację obowiązek rozpowszechniania wiedzy o nowoczesnych usługach i technologiach informacyjnych
. Fact-checking, jako nowoczesna metoda weryfikacji informacji w sieci, mieści się bezpośrednio w tym zakresie. - Podnoszenie świadomości obywatelskiej: Poprzez publikowanie analiz i raportów, Fundacja dąży do podnoszenia świadomości obywatelskiej oraz wdrażania form aktywności wspomagających rozwój demokracji.
- Dostęp do rzetelnej informacji: Działanie to służy wzmocnieniu dostępu mieszkańców regionu do informacji oraz zwiększaniu przejrzystości i jawności w życiu publicznym.
Dodatkowo wskazać należy, że zastosowanie metodologii fact-checkingu wymaga pełnej transparentności źródeł. Anonimizacja danych w artykule o charakterze instruktażowym uniemożliwiłaby czytelnikom samodzielną weryfikację przedstawionych faktów, co stałoby w sprzeczności z edukacyjnym celem materiału oraz statutowym zadaniem zwiększania przejrzystości w życiu publicznym. Prezentacja konkretnych, jawnych wpisów z CEIDG i KRS jest niezbędna, aby pokazać mechanizm łączenia rozproszonych informacji w spójną i prawdziwą całość.
Postscriptum: automatyzacja dezinformacji w praktyce
Wkrótce po opublikowaniu niniejszego materiału, w systemie komentarzy pod artykułem pojawił się wpis promujący usługi opisywanego podmiotu. Komentarz, podpisany jako „Asystent Lexspace” i zawierający reklamę „nowoczesnego narzędzia opartego na sztucznej inteligencji”, został zamieszczony z adresu IP 37.31.63.2 pod tekstem krytycznie analizującym działalność firmy. Tego typu działanie, polegające na automatycznym wklejaniu treści marketingowych pod materiałami demaskującymi nieprawidłowości, jest klasycznym przykładem próby manipulacji przestrzenią informacyjną i odwracania uwagi od istoty problemu. Incydent ten stanowi praktyczne potwierdzenie tez zawartych w artykule na temat metod działania Lexspace w sieci oraz podkreśla konieczność ciągłego fact-checkingu i społecznej kontroli nad tego typu praktykami, co jest jednym z kluczowych celów statutowych Fundacji.
