Do Ulhówka trafił w 1973 roku, początkowo tylko na kilkumiesięczny staż. Planował później rozpocząć studia, ale życie potoczyło się inaczej. Został na ponad pół wieku i z bliska obserwował rozwój jednego z największych przedsiębiorstw rolnych w regionie.
Jan Szmydki wspomina działalność kombinatu rolnego, którego zarząd mieszkańcy nazywali „Pentagonem”. Opowiada o pracy w jego zapleczu technicznym, rozbudowanej działalności socjalnej, sporcie, kulturze, pierwszych nagraniach wideo, wizytach Edwarda Gierka i codziennym życiu Ulhówka, którego centrum przez lata stanowił kombinat.
„Pentagon”, czyli zarząd wielkiego kombinatu
Jestem tutaj przyjezdny. Pochodzę z okolic między Terespolem a Włodawą. Trafiłem do Ulhówka trochę przez przypadek. Uczyłem się w technikum w Lublinie przy ulicy Nadbystrzyckiej. W tamtym czasie budowano nową szkołę w Lubyczy Królewskiej i praktycznie całą naszą szkołę, razem z nauczycielami, przeniesiono właśnie tam.
W 1973 roku trafiłem do Ulhówka na staż. Miał potrwać kilka miesięcy. Później planowałem studia, ale życie napisało inny scenariusz. Zostałem tutaj.
Zacząłem pracę w Zakładzie Zaplecza Technicznego Stacji Hodowli Roślin. To była naprawdę ogromna firma. Miała dziewięć zakładów rolnych i sześć zakładów pomocniczych. Była baza transportowa, grupa remontowo-budowlana, magazyn nasienny, dział hodowli roślin i wiele innych jednostek.
Cały zarząd mieścił się tutaj, w Ulhówku, w budynku, w którego świetlicy się teraz spotykamy. Właśnie dlatego wszyscy nazywali to miejsce „Pentagonem”.
Czasami zdarzało się, że jechaliśmy do któregoś gospodarstwa. Ludzie w polu narobieni, zmęczeni, a tu przyjeżdża jakiś „biurokrata” i zawraca głowę. To mówili na nas „lenie”.
Dziewięć zakładów zajmowało się typową produkcją rolną. Były gospodarstwa z bydłem, trzodą chlewną i końmi. Pozostałe sześć zakładów świadczyło usługi dla całego kombinatu.
Trzydzieści ciężarówek i własna ekipa remontowa
Mieliśmy ogromną bazę transportową. Bywało, że stało tam trzydzieści ciężarówek – Stary i Jelcze. Woziły między innymi bobik aż do portu w Gdyni.
Była też grupa remontowo-budowlana. Dzisiaj trudno to sobie wyobrazić, ale kiedy komuś w mieszkaniu zepsuło się okno, pękła rura albo wydarzyła się jakaś awaria, szło się do działu socjalnego. Zgłaszało się problem, a nasi pracownicy przyjeżdżali i wszystko naprawiali.
Zakład Zaplecza Technicznego zajmował się również zimowymi remontami ciągników i całego sprzętu rolniczego dla wszystkich gospodarstw.
Od 1973 roku widziałem tutaj naprawdę kawał historii.
Pamiętam wizytę Edwarda Gierka w Rzeplinku. Wszyscy wiedzieli, jak to wtedy wyglądało. Przed przyjazdem przywożono najlepsze zwierzęta, przygotowywano gospodarstwa, wszystko musiało wyglądać idealnie. Kiedy Gierek odjechał, wszystko wracało do normy.
Zryw Ulhówek, łucznictwo i kółko fotograficzne
Trzeba jednak powiedzieć, że dzięki ludziom pracującym w kombinacie bardzo dużo się tutaj działo.
Powstał klub sportowy Zryw Ulhówek, który istnieje do dziś. Sam pamiętam konkurs na nazwę klubu. Było wiele propozycji, ale ostatecznie wygrał właśnie „Zryw”.
Działały sekcje piłkarska, jeździecka i łucznicza. Sam założyłem sekcję łuczniczą. Wcześniej byłem na szkoleniu pod Warszawą u trenera reprezentacji Polski. Kiedy wróciłem, postanowiłem stworzyć coś podobnego tutaj. Kupiliśmy łuki i zaczęliśmy szkolić młodzież.
Powstało także kółko fotograficzne, które sponsorował kombinat. Ja również je prowadziłem. Zrobiłem wtedy tysiące zdjęć. Do dziś żałuję, że nie wszystkie się zachowały.
Pierwsza kamera VHS i filmowe życie Ulhówka
Kupiliśmy też pierwszą w ówczesnym województwie lubelskim kamerę VHS. To był wtedy prawdziwy rarytas. Pamiętam, że „Sztandar Ludu” pisał, że Ulhówek ma pierwszą kamerę w całym województwie lubelskim.
Nagrywaliśmy praktycznie wszystkie ważniejsze wydarzenia: dożynki, uroczystości, imprezy sportowe, występy zespołów i życie kombinatu.
Organizowaliśmy później pokazy filmowe dla mieszkańców. Dla wielu osób była to pierwsza okazja, żeby zobaczyć siebie na ekranie.
Organizowaliśmy również rajdy rodzinne i ogniska z pieczonymi ziemniakami. To były imprezy, na które przyjeżdżali ludzie z całego województwa.
Śmigłowce, „Antki” i oprysk, którego nie zapomniano w Żernikach
W tamtych latach opryski i inne usługi agrolotnicze wykonywano z powietrza. Nad polami latały śmigłowce ze Świdnika i dwupłatowe samoloty „Antki” z Mielca.
Pamiętam jedną sytuację, o której długo mówiła cała okolica. Podczas jednego z oprysków pilot pomylił pole i środkiem chwastobójczym spalił całe Żerniki.
Mieszkańcy – wszyscy jak jeden – wystąpili o odszkodowania.
Przez długi czas wszyscy to wspominali. Dzisiaj brzmi to nieprawdopodobnie, ale takie historie też były częścią tamtych czasów.
Kombinat dbał o pracowników i ich rodziny
Pracowałem także w dziale socjalnym. Kiedy rodziło się dziecko, szliśmy z delegacją do rodziców. Nieśliśmy prezenty, składaliśmy życzenia. Takie były wtedy zwyczaje. Kombinat naprawdę dbał o ludzi.
Życie nie kończyło się po wyjściu z pracy. Działały zespoły artystyczne, orkiestra dęta, dziecięcy zespół taneczny, sekcje sportowe, kino, kółko fotograficzne. Cały czas coś się działo.
Organizowaliśmy festyny, zawody sportowe, występy i różne uroczystości. Ludzie spotykali się nie tylko w pracy, ale też poza nią, podczas czynów społecznych, rajdów i wycieczek.
Dzisiaj trudno sobie wyobrazić, jak bardzo ten kombinat integrował całą okolicę.
Pochody pierwszomajowe i trybuna z dwóch przyczep
Pamiętam pochody pierwszomajowe. To było wielkie wydarzenie. Każdy zakład przygotowywał swoje dekoracje i transparenty, wszyscy chcieli pokazać się z jak najlepszej strony.
Szli pracownicy z rodzinami, dzieci, orkiestra.
A ja jako konferansjer zapowiadałem:
– Do trybuny honorowej zbliża się zakład z Wereszyna, Rzeczycy, Magdalenki, szkoła z Ulhówka, Tarnoszyna…
Trybuna honorowa była zrobiona z dwóch zestawionych przyczep.
Dla wielu mieszkańców był to po prostu dzień wspólnego świętowania. Po pochodzie organizowano festyny, spotkania i różne atrakcje.
Cały Ulhówek żył tym wydarzeniem.
Materiał filmowy:
Wpis na Facebooku:
https://www.facebook.com/reel/1780697659763588
Materiały udostępnione na licencji CC BY 4.0

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Muzeum Historii Polski Patriotyzm Jutra
#PatriotyzmJutra2026 #PatriotyzmJutra #MuzeumHistoriiPolski #MHP #MKiDN #MinisterstwoKulturyiDziedzictwaNarodowego #Zamość #HistoriaZamościa #NiedokończonaOdbudowa #EdukacjaPatriotyczna #ZamośćmiastoUNESCO

